Asụsụ Catalan - atụmatụ mara mma. Ebe ha na-asụ Catalan

Asụsụ Catalan bụ nke otu òtù Oxitano-Romance nke ezinụlọ Indo-European. Ọnọdụ dị na Andorra isi. Ọnụ ọgụgụ nke ndị na-asụ Catalan bụ ihe dị ka nde 11. Ọtụtụ mgbe, a na-asụ asụsụ a n'ókèala nke obodo autonomous nke Spain (Balearic Islands na Valencia), Italy (obodo Alghero, nke dị n'àgwàetiti Sardinia) na France (Eastern Pyrenees).

Ozi zuru oke na nkọwa nkenke

Na narị afọ nke 18, okwu Catalan nwere ọtụtụ aha n'ihi n'eziokwu na eji ya eme ihe n'ókèala dị iche iche. Ruo taa, a ka nwere okwu abụọ na-akọwa asụsụ a, Catalan-Valencian-Balearic (nke e ji mee ihe na nkà mmụta sayensị) na Valencian. Nhọrọ ikpeazụ a na-eji nanị ndị bi na obodo Valencia (nke Spain). E nwekwara aha a na-akpọkarị "Mallorquin", nke a na-eji na-emeghị akwụkwọ (Balearic Islands, Alaeze Mallorca).

Catalan na-eburu ebe isii dị ùgwù n'òtù Ndị Rom na-ekwu banyere ọnụ ọgụgụ ndị ọkà okwu (ọbụlagodi nde mmadụ 11.6). Ọ bụ n'ihu Spanish, Italian, French, Portuguese and Romanian. Asụsụ Catalan dị na ebe iri na anọ na European Union maka ịdị ọcha nke eji ekwu okwu kwa ụbọchị.

Maka ederede, a na-eji nsụgharị Latin emegharị: dịka ọmụmaatụ, akwụkwọ ozi -ny-, -l'm-l, -ig, nke a na-adịghị ahụ n'ebe ọ bụla ọzọ. Ihe ngosi nke asụsụ, nke metụtara phonetics na grammar, bụ ọnụ ọgụgụ ụda ụda (n'ime òtù ndị Rom dị asaa, na Catalan - asatọ) na iji isiokwu pụrụ iche tupu aha.

Na Jenụwarị 2009, e debere ihe ndekọ maka onye kachasị otu monologue n'ụwa (awa iri asatọ na anọ). A na-akpọ ọtụtụ n'ime ya na Catalan. Onye edemede nke ihe ndekọ ahụ bụ Perpignan Lewis Coulett.

Akụkọ banyere mmalite na mmepe

A kwenyere na asụsụ Catalan malitere ịmalite na narị afọ X nke dị anya, n'ihi na ebe mbụ e ji ederede "Sermons of the Organ" bụ nke a hụrụ na mbụ, malite na narị afọ nke a. Ọ dabeere na Latin ndị dị n'ebe ugwu nke obodo Iberian. N'ọgwụgwụ nke Middle Ages, a na-ewere Catalan dị ka onye a ma ama ma na-ejikarị ya eme ihe n'akwụkwọ (ndị na-ede uri na-ede ede na Occitan), nkà ihe ọmụma na ọbụna sayensị.

Kemgbe narị afọ nke iri na atọ, asụsụ ahụ ji nwayọọ nwayọọ na-ewusi ọnọdụ ya ike ịghọ asụsụ nwere onwe ya. Na oge ahụ, Ramon Lull na ojiji nke Catalan kere ọrụ na gburugburu nkà mmụta okpukpe, nkà ihe ọmụma na nkà. Ezigbo afọ ole na ole maka asụsụ ahụ bụ narị afọ nke iri na ise. Nna-ukwu kachasị mma, nke bụ onye mbụ n'ime asụsụ a na-abụ abụ Ausias Mark. Otú ọ dị, ọ bụ akwụkwọ ndị bụ "Tyrant White" na "Curial na Guelph", bụ onye dere ya bụ Joanot Martorell, bụ akwụkwọ ndị mbụ.

Ná mmalite nke narị afọ nke iri na itoolu, asụsụ Catalan furu efu ya. Ihe kpatara nke a bụ onye na-elekọta mmadụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke malitere iji Castilian (aha ochie nke Spanish) mee ihe. N'ihi ndị dị mfe na ndị ụkọchukwu, bụ ndị nọgidere jiri Catalan na-eme kwa ụbọchị, asụsụ ahụ anwụghị.

Mgbe Agha Obodo nke 1936-1939. A machibidoro Franco mma iji ụda okwu mee ihe n'okwu mkparịta ụka na ederede. Na Spain na oge ahụ, e nwere iwu dịka onye na-eji Catalan na-ata ahụhụ ntaramahụhụ. Mmalite nke ochichi onye kwuo uche na mba ahụ mere ka a kwadoro ụfọdụ mpaghara, na-eme ka asụsụ ahụ nwetaghachi ọnọdụ nke ala ọzọ.

Utu okwu

Akwụkwọ Catalan jiri mkpụrụedemede Latịn na akara akara ederede. Otu n'ime atụmatụ nke nsụgharị a bụ ihe ndị a:

• Ojiji nke etiti n'etiti leta abuo abuo l: intel • ligent - clever;
• Jiri nchikota -ig, nke na-egosi ụda [ʧ] na okwu dịka maig, faig, wdg;
• Iji akwụkwọ ozi t, nke na-egosi ihe na-esonụ elongated consonant tl, tll, tn na tm: setmana - otu izu, bitllet - tiketi;
• A na - eji tg, ts, tj, tg mee ihe iji kọwaa ụda.

Ihe omume nke ụdaume

Otu n'ime atụmatụ nke ụdị ụda a bụ ọdịda nke ụdaume na njedebe okwu ndị Latin ma e wezụga na -a. Nke a kachasị nke ọma na-ama ọdịiche dị na Catalan si n'asụsụ nke Italo-Romance na nke ndị dị na West-Iberian. Asụsụ nke ezinụlọ ndị a na-echekwa mgbịrịgwụ ikpeazụ. Catalan na Occitan nwere ọtụtụ okwu monosyllabic na ọtụtụ ndị diphthong. Ihe dị iche n'etiti asụsụ abụọ ahụ a kpọtụrụ aha n'elu bụ Mbelata nke diphthong AU na oghere O ụda.

Catalan dị iche na Spanish site n'ichebe okwu mmeghe nke mkpirikpi ụda okwu nke Latin sitere na . Nchikota nke mkpụrụedemede -Akw nke dị n'etiti okwu ahụ na-enwe nbelata ma na-aga -ET. Ihe a na-emekarị na Catalan na asụsụ ndị Western Romance (asụsụ Occitan na Langedok).

Atụmatụ nke ihe nkwekọrịta

Ụdị ụda a bụ nke ntụgharị nke ndị ntị chiri -T, -C, -a kwupụta -d-, -g-, -b. Nke a na-eme ka ndị Catalan na ezinụlọ ndị Rom West Roman na-emekọrịta ihe. Na ndị Gallo-Romance, asụsụ a na - emetụta nchedo ụda mbụ FL, PL, CL, ngbanwe nke ndị na - enweghị olu na ndị kwekọrọ na ya ma ọ bụrụ na okwu ikpeazụ ga - amalite site na nkwenye ma ọ bụ ụdaume. Usoro nke ịdapu na-aga -N, nke dị ka Latin rụrụ arụ na ihe dị iche iche nke ụda ikpeazụ nke ụda jikọtara Catalan na asụsụ Occitan na Lange.

• Tụlee atụmatụ mbụ ndị na-adịghị eme n'asụsụ nke òtù ndị Romance:
• Onye na-asụ Latin -D na-aghọ ụda -u;
• Ọgwụgwụ -TIS na-abanye -u (naanị maka onye nke abụọ);
• Nchikota nke ụda olu Latin - + e, i → -u (dee CRUCEM → creu).

Iche-iche

N'oge dị iche iche n'ókèala ndị ebe ha na-asụ Catalan, n'okpuru ndu ya, asụsụ dị iche iche pụtara. Tụlee ihe kachasị mkpa, nakwa ebe ha na-eme:

• Sicilian dị n'ebe ndịda Ịtali;
• Asụsụ nke patois, nke rue mgbe ọkara nke abụọ nke narị afọ gara aga, ndị njem si kwuo, na mgbe e mesịrị - ụmụ ha si South nke Valencia, Menorca. N'ihe banyere okwu, ọ dabeere na akụkụ Arabic na French;

• Ọ bụ asụsụ Catalan na-emetụta ụda olu nke panccho (autonomous community of Murcia). Mba nke si - Spain;
• Sicilian, South Italy;
• Asụsụ churro, ókèala ndị Himpaniki nke obodo kwadoro na Valencia;
• Asụsụ Neapolitan, mba - Italy.