Renaissance nwoke: a vasatail onye

Onye nke Renaissance, ma ọ bụ "polymath" (eluigwe na ala nwoke) - a n'ụzọ zuru ezu mepụtara onye nwere ọtụtụ nkà na bụ a ọkachamara na multiple ọzụzụ.

Mkpebi Siri Ike n'ụzọ pụtara ekele pụrụ iche nka, oké ụbụrụ na-aghọ na ndị ọkà mmụta sayensị nke oge nke European Renaissance (gburugburu 1450). Michelangelo Buonarroti, Galileo Galilei, Nikolay Kopernik, Miguel Servet, Leon Battista Alberti, Isaak Nyuton - bụ ihe kasị mkpa aha nke ndị na-eme nnyocha na ọtụtụ ubi nke sayensị na nkà. Ma eleghị anya, ihe kasị dị ịrịba nnọchiteanya nke ezi Renaissance nwoke -Leonardo da Vinci. Ọ bụ onye na-ese, engineer, anatomist, nwere mmasị na ọtụtụ ndị ọzọ ọzụzụ, na nke nwetara nnukwu ihe ịga nke ọma ọmụmụ ha.

Okwu ahụ bụ "polymath" tupu Renaissance, ọ na-ewepụtara na okwu Grik «polymathes», nke nwere ike sụgharịrị dị ka "a nna ukwu nke ọtụtụ ihe ọmụma" - ihe echiche nke ahụ bụ nnọọ mkpa maka Plato na Aristotle, oké ụbụrụ na-aghọ nke ụwa oge ochie.

Leon Battista Alberti kwuru, sị: "Ndị mmadụ pụrụ ime ihe nile, ma ọ bụrụ na ha chọrọ." Nke a echiche dunyere ụkpụrụ ndị bụ isi nke Renaissance madu, ọ na-ekpebisi na onye bụ enweghị nsọtụ ya ohere na mmepe. N'ezie, okwu bụ "Renaissance mmadụ" ga-ezo nanị ndị nwere nkà pụrụ iche ndị na-agbalị ịzụlite nkà ha na niile ubi nke ihe ọmụma, nkà, anụ ahụ mmepe, n'adịghị ka ndị ọzọ ndị biri ndụ n'oge ahụ, n'ụzọ dị ukwuu na-anọchi anya na-agụghị akwụkwọ ọha mmadụ.

Ọtụtụ ndị na-amụ, na-agbalị inwe ka ọnọdụ nke "eluigwe na ala nwoke." Ha na-mgbe niile na-onwe-mma, na mmepe ohere ha natara, asụsụ mba ọzọ amụ ihe, na-eduzi nnyocha, nwere ike ịghọta ma kọwaa na nkà ihe ọmụma nsogbu, ekele art, egwu egwuregwu (mma-aru-ya). Ná mmalite ogbo, mgbe niile kọwaa echiche nke ndị gụrụ akwụkwọ nwere ohere a ọtụtụ ihe ọmụma - ọrụ nke Greek-eche echiche bụ na ndị ọkà ihe ọmụma (ọtụtụ ọrụ furu na-esonụ na narị afọ). Ke adianade do, a onye nke Renaissance bụ nọchiri n'ọdịnala chivalry. Knights nke mmalite Middle Ages, dị ka anyị maara, ndị mmadụ ịgụ na ide ihe, ọfiọkde uri na nkà, nwere ezi àgwà, nwere onye onwe (ewepu ọrụ na feudal onye na-achị). A mmadụ nri nke nnwere onwe na-isi isiokwu nke ezi madu nke Renaissance.

Ruo n'ókè ụfọdụ, ụmụ mmadụ abụghị a nkà ihe ọmụma, na-eme nnyocha ụzọ. Humanists kweere na nwoke na Renaissance ga-abịa na njedebe nke ndụ ya na a mara mma uche na a oké ozu. All nke a nwere ike na-enweta site mgbe niile na-amụta ma rụọ ọrụ. Isi ihe mgbaru ọsọ nke ụmụ mmadụ bụ ike a eluigwe na ala nwoke agwakọta ọgụgụ isi na anụ ahụ ọzọ mma.

The rediscovery nke odide oge ochie na mepụtara nke ebi akwụkwọ democratized mmụta na-ekwe na-agbasa echiche ngwa ngwa. Ná mmalite Renaissance, karịsịa mmepe nke nwetara Humanities. Otú ọ dị na-arụ ọrụ Nikolaya Kuzanskogo (1450) bu ụzọ heliocentrically udidi Copernicus etinye ruo n'ókè ụfọdụ na-amalite sayensị. N'agbanyeghị nke ahụ, ndị ọkà mmụta sayensị na nkà na Renaissance (dị ka a ịdọ aka ná ntị) nnọọ mbuaha na mmalite nke oge. A pụtara ìhè ihe atụ nke a - oké amamihe Leonardo da Vinci, bụ onye pụtara ìhè na-ese, na-akpọ nna nke oge a na sayensị.