Mmekọahụ na-jikọrọ nketa (definition)

Kasị nke ntule (na obere wezụga), ga-eme n'ọdịnihu bụ nke a ma ọ bụ na ndu mmekọahụ na-ekpebisi ike mgbe njikọta spam etịbe, na-adabere na ụdị mmekọahụ chromosomes ịdaba a zaigọtụ. Na nke a, e nwere ụfọdụ atụmatụ nke nwere ike pụrụ iche ka ụmụ nwoke ma ọ bụ nwanyị nke a ụfọdụ ụdị. Ndị dị otú ahụ ihe ịrịba ama dị ka ma ọ bụrụ na njikọ chiri ka otu n'ime sexes, "jikọrọ" n'ala. Gịnị bụ a mmekọahụ-jikọrọ nketa na ihe mere ụfọdụ ọrịa na-emetụta nanị ndị ikom ma ọ bụ naanị ndị inyom? Anyị ga-agbalị ịza a ike ajụjụ.

Boy ma ọ bụ nwa agbọghọ?

Tupu ị malite ịza ajụjụ ahụ, gịnị bụ mmekọahụ na-jikọrọ nketa, ọ dị mkpa ịghọta otú otu ụzọ e a guzobere na nke nne ma ọ bụ nwoke ahu. Dị ka ndị na-agụ isiokwu a bụ nke umu Homo sapiens, n'ezie, ha ga-kasị akpali ịmụta banyere otú a usoro a rụrụ n'ime ụmụ mmadụ. Na-achọ nghọta nke ihe ndị mkpụrụ ndụ ihe nketa nke mmekọahụ: ihe-nketa nke àgwà, mmekọahụ na-jikọrọ, wee na ezi kpọmkwem usoro, na mkpa ịghọta ihe ndị bụ isi na iwu nke guzobere ntule nke dị iche iche sexes.

Ya mere, na mmadụ ọ bụla cell nwere 46 chromosomes. N'ime ndị a, ndị nnọchiteanya nke dị iche iche ndu mmekọahụ 22 yiri ụzọ abụọ. Ndị a chromosomes na-akpọ "autosomes." Naanị otu ụzọ - mmekọahụ chromosomes - ndị nnọchiteanya nke a siri ike na mma mmekọahụ nwere ụfọdụ iche iche. Nwanyi, mmekọahụ chromosomes ndị yiri: ha nwere abụọ X (X) - chromosome. Na ndị mmadụ, mmekọahụ chromosomes nwere a dị iche iche Ọdịdị, otu onye nke bụ X-jikọrọ, na nke abụọ - V (y) - chromosome. Na mberede, ndị Y-chromosome eburu a obere ọnụ ọgụgụ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa. Mmekọahụ na-jikọrọ nketa ụkpụrụ na-adabere na mkpụrụ ndụ ihe nketa na-gbapụ na mmekọahụ chromosomes.

N'otu aka ahụ, mmekọahụ nketa bụghị ihe niile umu. Nnụnụ ụfọdụ na-adịghị na-agba a nwoke na ya genome Y chromosomes: ndị a Nkea naanị nne nwa X chromosome. E nwekwara umu ke nke mmepe nke nwanyi ahu na-achọ a Y chromosome, nwoke, na Kama nke ahụ, na-na-ebu abụọ X chromosomes.

Homogametic na heterogamety

Site ihe chere otu zaigọtụ "nweta" abụọ X chromosomes, ebe ndị ọzọ na Y-chromosome? Nke a bụ n'ihi na eziokwu na n'oge maturation nke gametes, ie meiosis, na àkwá niile ga-esi 22 "nkịtị" mmekọahụ chromosome na otu X chromosome. Nke ahụ bụ, na nwaanyị ahụ ndị yiri gametes. Spam mkpụrụ ndụ bụ otu, e nwere ihe abụọ na ụdị: kpọmkwem ọkara n'ime ha na-eburu mmekọahụ X chromosome, ebe ndị ọzọ "na-" Y-chromosome.

Ft, akpụ yiri gamete site mmekọahụ chromosomes, a na-akpọ "homogametic". Ọ bụrụ na a gamete dị iche iche - o heterogametic. People heterogamety ndị ikom, ndị inyom na-homogametic.

Nke spam ga ifatilaiza ihe egg na-adabere na ohere. N'ihi ya, na a puru nke 50/50 zaigọtụ na-enweta abụọ X-chromosomes ma ọ bụ X na Y chromosomes. Kwesịrị ịdị, na nke mbụ ahụ, nwa agbọghọ ga ịzụlite nke abụọ - a nwata. N'ezie, e nwere ike ịbụ ụfọdụ wezụga n'ọnọdụ ụfọdụ, ụmụ agbọghọ na-na genome of Na-chromosome ma ọ bụ na-ebu na-ezughị ezu set nke mkpụrụ ndụ ihe nketa, ya bụ, na ha mkpụrụ ndụ e nwere nanị otu nwoke na nwanyị chromosome. Otú ọ dị, nke a bụ - a nnọọ obere ikpe.

Gịnị mere ihe ịrịba ama nwere ike "jikọrọ" na n'ala?

Ugbu a, na-agụ maara ihe na okike mkpụrụ ndụ ihe nketa, nketa, concatenated na n'ala, a ga-mma ghọtara usoro. Chromosomes ndị pụrụ iche media: ahụ tụụrụ ime nke mmadụ ọ bụla ahụ na-aghọ onye nwe a "ọbá akwụkwọ" nke 46 mpịakọta, nke exhaustively akọwa niile e ji mara na atụmatụ nke ahụ ya. The ego nke ozi na na-dị na mmadụ ọ bụla cell, ruo 1.5 gigabytes! Ke adianade do, onye ọ bụla chromosome nwere a kpọmkwem akụkụ: anya na ntutu agba, mkpịsị aka dexterity, olu nke na-adịghị adịte ebe nchekwa, a ọchịchọ na-buru ibu ... Chromosomes bụ ukwuu pụrụ iche: ụfọdụ na-ahụ maka ndị metabolism, ebe ndị ọzọ - maka anya na agba, ma ọ bụ ọnụego nke akwara Filiks .. . Otú ọ dị, n'ihi na nnukwu ọrịa ozi dere na protein ụmụ irighiri - enzymes, nke chọpụta atụmatụ nke ịrụ ọrụ nke ahụ mmadụ.

Part nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ọmụma koodu na mmekọahụ chromosomes. Ya mere, ihe ịrịba ama ndị "e dere" na ndị a chromosomes, nwere ike na-agafere nnọchiteanya nke a ndu mmekọahụ: nke a bụ a mmekọahụ-jikọrọ site n'usoro nketa. N'ihi ya, anyị nwere ike ise otu ihe dị mkpa. Ọ bụrụ na ndị site n'usoro na-emi odude na onye nke mmekọahụ chromosomes, ndị ọkà okwu banyere onu nke ihe-nketa nke àgwà, mmekọahụ na-jikọtara. Na nke a, ihe-nketa nke àgwà ndị a nwere ọtụtụ atụmatụ: ha na ọtụtụ ụzọ ga-egosipụta onwe dị iche iche sexes ntule.

The mbụ ọmụmụ

Mkpụrụ ndụ ihe nketa ahụ kwuru na ihe-nketa nke anya na agba na Drosophila mejupụtara bụ kpọmkwem dabere na okike nke mmadụ ndị na-ejiri nke dị iche iche alleles. The site n'usoro na-ekpebi mmepe nke red-anya bụ akara ererimbot n'elu "na-acha ọcha-eyed" site n'usoro. Ọ bụrụ na nwoke red anya, mgbe nwanyị - ọcha, na nke mbụ ọgbọ ụmụ nwetara ihe hà nọmba nke nwanyị na ụmụ nwoke na-acha uhie uhie na-acha ọcha anya. Ọ bụrụ na anyị na-enweta mkpụrụ nke a nwoke na-acha ọcha anya na-acha uhie uhie-eyed nwaanyị, unu ga-esi ihe hà ọnụ ọgụgụ nke nwoke na nwaanyị red-eyed. N'ihi ya, nwoke phenotype na a recessive àgwà-egosipụta onwe ya ọtụtụ ugboro karịa nwanyị. Nke a na-amanye ka ọgwụgwụ na site n'usoro anya na agba na-emi odude na X chromosome, nke pụtara na ihe-nketa nke anya na agba na Drosophila - bu ihe-nketa nke mara, tinyere n'ala.

Specificity jikọrọ-nketa n'ala

Mmekọahụ na-jikọrọ nketa nwere ụfọdụ e ji mara. Ha na-ejikọrọ na eziokwu ahụ bụ na Y-chromosome eburu a nta ọtụtụ mkpụrụ ndụ ihe nketa karịa X chromosome. Ya mere, n'ihi na ọtụtụ mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke na-emi odude na X chromosome, nke mere na nwoke ahụ, ọ dịghị alleles na Y-chromosome. Ya mere, ọ bụla ebute na odomo na X chromosome nwere ike ịbụ allelic site n'usoro na Y chromosome, nke pụtara na ọ bụchaghị ga-egosi na phenotype.

Ọ ga-akọwa n'elu. Allele bụ ụdị nke a otu mkpụrụ ndụ ihe nketa. Allele nwere ike ịbụ nke abụọ bụ isi ụdị: a kasị na recessive. Na nke a, na-achị allele na genotype bụchaghị-egosipụta onwe ya phenotypically na recessive - naanị ma ọ bụrụ na ọ na-adade ke homozygous ala. Iji maa atụ, i nwere ike ime ka ihe-nketa nke anya na agba mmadụ. The agba na-adabere na ego nke melanin na iris ink. Ọ bụrụ na melanin nta anya ga-enwu gbaa, ma ọ bụrụ na a ọtụtụ - ọchịchịrị. Na nke a, n'ihi na ọchịchịrị anya na agba ọchịchị kasị allele bụ ma ọ bụrụ na o nwere na genome, nwa ahụ ga-abụ agba aja aja-eyed. Ọ na-adịghị ihe o mere ma ma mkpụrụ ndụ ihe nketa na-achị ma ọ bụ recessive otu, ya bụ, ma nwa na ahịhịa nke homo- ma ọ bụ heterozygous. Ma-acha anụnụ anụnụ anya - dịtụ "eto eto" mutation, nke a na-achịkwa a recessive allele. All-acha anụnụ anụnụ-eyed ndị na-ebu nke abụọ recessive alleles, ie ha homozygous maka ndabere nke anya na agba. Kasị site n'usoro, dị ka doro anya si ya aha, na-achịkwa ndị recessive ma ọ bụrụ na otu nwa na genome of a site n'usoro na-achịkwakwa agba nke iris, akara ererimbot, recessive allele ike egosipụta onwe ha phenotypically.

Otú ọ dị, nwoke na nwanyị chromosomes na nke a dị iche. Ndị nwoke Y-chromosome dị iche na X chromosome na ha size na odidi: n'ezie anya dị ka bụghị a cross, ka ndị fọdụrụ n'ime ndị chromosome, na akwụkwọ ozi Y. Ya mere, ụfọdụ n'ime mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke na-emi odude na ọ ga-egosi ọbụna ma ọ bụrụ na a ga-enwe nanị otu recessive idetuo: a mmekọahụ linkage bụ dị iche iche site na ndị ọzọ ụdị nketa.

X-jikọrọ recessive ọrịa

Sex linkage, bụ nke dị oké mkpa maka ahụ ike mkpụrụ ndụ ihe nketa, n'ihi na oge e nwere ihe atọ na narị recessive mkpụrụ ndụ ihe nketa ndị na-metụtara nanị akụkụ ụfọdụ na X chromosome na ime ka mkpụrụ ndụ ihe nketa ọrịa. Ọrịa ndị dị na-agụnye hemophilia, myopathy, muscular dystrophy, ichthyosis, na-emebi emebi X chromosome syndrome, hydrocephalus, na ọtụtụ ọrịa ndị ọzọ.

Mmekọahụ na-jikọrọ nketa ụmụ mmadụ na rụrụ dị ka ndị a. Ọ bụrụ na ọrịa ntutu ịdapụsị site n'usoro na-emi odude ke kiet ke otu X chromosomes nke a nwaanyị, umu-ya ndinyom na ọkara na ọkara nke ụmụ ya. Na nke a, nwa agbọghọ ahụ, onye genome bụ ntụpọ chromosome, ibu na-ebu nke ọrịa: na phenotype nke mmụba site n'usoro na-adịghị emetụta dị ka nwa-nwayi enweta a nkịtị X chromosome ya na nna ya. Ma nwa ga-ata ahụhụ site na ọrịa, nke bụ iji "nweta" ya site nketa si n'aka nne ya, n'ihi na nke na-achị allele nke mkpụrụ ndụ ihe nketa na Y chromosome anaghị. Nke a na-akpata bụ ihe dị mkpa na-atụle mgbe ị na-ekpebi na ihe aga-eme mmekọahụ-jikọrọ nketa.

Nketa X-jikọrọ recessive ọrịa bụ kama mgbagwoju anya agwa. Dị ka ihe atụ, a yiri ọrịa, na-emekarị n'etiti ndị ikwu nke onye ọrịa, a hụrụ na nne nwa nwanne nna na nwanne mama, ndị na-mụrụ site na nne nwanyị.

Dominatnye X-jikọrọ ọrịa

Ọrịa ndị a nwere ike ime ma sexes. Otu nwere ike nyekwa ihe atụ ndị dị otú ahụ-nketa, mmekọahụ na-jikọrọ ka hypophosphatemic rickets na ọchịchịrị nha nha Enamel.

Ata ahụhụ site na X-jikọrọ isi aghara nke ndị inyom bụ mgbe ugboro abụọ karịa mmadụ. Nwanyị ọrịa na a puru nke 50% niile Site n'ibu na ọrịa ụmụ ha, na-arịa ọrịa mmadụ na - nání umu-ndinyom.

Mgbe ụfọdụ, mmekọahụ na-jikọrọ nketa Ọ pụrụ hụrụ na dịtụ obere ọrịa na-egbu ka nwoke ụmụaka ebu n'afọ ka ndị inyom na-enwekwu ohere n'amaghi-ete ime.

Nwere ike ime ka infinitely nketa atụ, mmekọahụ na-jikọtara. Ka ndị dị otú ahụ a na ọrịa dị ka urinary ink ma ọ bụ melanoblastoz Bloch-Sultsberga. Urinary ink hụrụ naanị na ndị inyom: a kpara site n'usoro na a nwoke na nwa ebu n'afọ. Isi ụmụ agbọghọ na-ata ahụhụ si na ọrịa a, e nwere rashes n'ụdị egosipụta. Mgbe ọkụ ọkụ na-aga, akpụkpọ pigmentation bụ ahụkarị n'ụdị ịgba na eddies. 80% nke ọrịa, e nwere ndị ọzọ imebi: malformations nke ụbụrụ na esịtidem akụkụ, anya na skeletal usoro.

hemophilia

E nwere ọnụ ọgụgụ nke butere n'aka ọrịa, na-hụrụ naanị na onye mmekọahụ. Dị ka ihe atụ nke ihe a mmekọahụ linkage, hemophilia bụ fọrọ nke nta ọ bụla akwụkwọ ọgụgụ. Hemophilia bụ a ọria nke na ọbara adịghị coagulate. ọtụtụ ihe aga-eme na-raara nye hemophilia mmekọahụ na-jikọrọ nketa: I nwere ike ikwu na nke a bụ ihe fọrọ nke nta a akwụkwọ ọgụgụ ihe atụ. N'agbanyeghị eziokwu na hemophilia bụ obere, ya adị maara na ọ fọrọ nke nta onye ọ bụla. Nke a abụghị ihe ijuanya: ọ dabeere karịsịa kpebisiri N'ezie nke Russian akụkọ ihe mere eme. Ọ tara ahụhụ nke eze nketa Nicholas II Tsesarevich Aleksey.

Ọbụna a obere ịkpụ n'otu oge nwere ike ime ka oké ọbara ọgbụgba. Otú ọ dị, ihe ize ndụ na-abụghị nanị ọbara ọgbụgba metụtara na mkpọchị akpụkpọ ike n'ezi ihe. A oké egwu egwu ka ndụ nke ndị ọrịa bụ ndị intraenteric, intracranial hemorrhage, na akpịrị, nakwa dị ka ọbara ọgbụgba na nkwonkwo. Na nke a, haemophilia enweghị ngwọta: ọrịa a ndụ na-anabata nnọchi ọgwụ ọjọọ, nke na-adịghị ji elu arụmọrụ.

Unu ndị inyom na-ata ahụhụ site na haemophilia?

Ọtụtụ ndị na-ezighị kwere na ndị inyom na-adịghị na-ata ahụhụ site na hemophilia. Otú ọ dị, ọ bụghị otú: ngosi mmekọahụ, kwa, na-ata ahụhụ site na a egwu ọrịa. Otú ọ dị, ọ na-eme nnọọ adịkarịghị. Ọtụtụ ihe ndị ọzọ mgbe, ndị inyom na-ebu ihe ndị mkpụrụ ndụ ihe nketa na predetermines ọrịa.

The nwaanyị na-eburu otu n'ime mmekọahụ chromosomes nwere ebute predetermining incoagulability ọbara. Ọ bụrụ na e a genotype nke kasị allele nke a site n'usoro, ọrịa anaghị egosipụta onwe. Otú ọ dị, ọ bụrụ na a nwaanyị nwere otu nwa okorobịa, nke na-abanye a ebute, ọ ga-achịru hemophilia. Ma hemophilia mere na ụmụ agbọghọ mkpa nwanyi ebu ihe ndị mkpụrụ ndụ ihe nketa lụrụ a nwoke na hemophilia (ma ọbụna n'ọnọdụ dị otú ahụ, ihe gbasara nke puru nke ọmụmụ a girl ga-hà 25%). Dị otú ahụ ikpe na o siri ike kwuru, sị: apụ, ndị hemophilia site n'usoro bụ nnọọ obere, na abuo, ndị mmadụ na-ata ahụhụ site na nke a dị ize ndụ ọrịa na-adịkarịghị na-adị ndụ na omumu afọ.

Meaning àgwà ọmụmụ mmekọahụ linkage

Nchọpụta nke otú aga nketa nke mmekọahụ na-jikọrọ àgwà dị mkpa nke ukwuu n'ihi na ndi mmadu. Nke a bụ n'ihi bụ isi eziokwu na mmekọahụ na-jikọrọ ketara ọtụtụ ọrịa, gụnyere ize ndụ ụmụ mmadụ ndụ. Ikekwe na-eme n'ọdịnihu, ọ ga-enwe ike ike otutu n'aka n'imeso ọrịa ndị dị, dabere na mmetụta na na chromosome mmadụ, nke bụ a ụgbọelu nke a enweghị nchịkwa allele. Ke adianade do, ndị dị otú ahụ nnyocha na-arụ nnukwu ọrụ na mmepe nke usoro ngwangwa nchoputa mmekọahụ-jikọrọ ọrịa. Nke a dị mkpa karịsịa maka ọrịa na na-metụtara metabolic ọrịa: The mbụ ị malite ọgwụgwọ ahụ, ihe ịga nke ọma ga-enwe ike iji nweta.

Jenetik enyene ihe dị mkpa n'ebe ụmụ mmadụ na ndụ. Mgbe niile, nke a sayensị pụrụ ịkọwa otú ọrụ nke mmadụ mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke gụnyere ndị na-enweghị nchịkwa ịrịba ama. E nwere otu ìgwè nke mgbaàmà mere site nketa nke mmekọahụ chromosomes. Gịnị bụ a mmekọahụ-jikọrọ nketa? The definition na-ekwu na a nyefe nke ihe ịrịba ama, n'ihi na nke ahụ mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke na-emi odude na nwoke na nwanyị chromosomes.