Properties na Ọdịdị nkà ihe ọmụma

Amụ nkà ihe ọmụma, ya atụmatụ na nkọwa, anyị na-apụghị ileghara anya ya Ọdịdị. N'ihi na eziokwu na otu n'ime ndị isi ihe aga-eme nke a sayensị - inye mmadụ nduzi onye onwe-mkpebi siri ike, ọ dị mkpa ka a mata na ngalaba nke ndụ, na ndabere nke a na mmadụ nwere ike ịchọpụta ha maka onwe gị. N'ihi ya, ihe owuwu nke sayensị na-atụ aro ndị na-esonụ na edemede (akporo):

• uwa (a na-agụnye udo na ohere);
• otu (ihe niile banyere ya n'akụkọ ihe mere eme na iwu);
• ndị mmadụ (dị ka onye, onye psychological e ji mara) ;
• nọ nke nsụhọ (mmụọ na cognitive Filiks nke onye).

Ọ bụ ebe ndị a na ọnụ-eme ka elu a na ụdị ọkpụkpụ nkà ihe ọmụma kpụrụ mkpa ngalaba nke ihe ọmụma sayensị. Na ọ dị ezigbo mkpa na-enwe ike ịmata ihe dị iche e ji mara onye nke ọ bụla bughi akụrụngwa.

Category nke okike, udo na ohere

Ọ ga-kwuru na nkà ihe ọmụma nke ihe owuwu na-atụ aro ebe a na nke mbụ ebe. Nke a bụ n'ihi na eziokwu na nke a nke bụ nnọọ ọtụtụ na zuru ụwa ọnụ. E nwere ụfọdụ ngalaba na-emeso kpọmkwem mbipụta - ontology (ịbụ dị ka ndị dị otú ahụ), eke na nkà ihe ọmụma (a na ọdịdị n'ozuzu), cosmology (ọdịdị na e ji mara nke eluigwe na ala). N'ezie, ndị a na ọnọdụ nwere ike na o siri ike idi-enweghị nkà mmụta ndị ọzọ, dị ka usoro ndu, physics, astronomy, na ọbụna onwu, ma na onodu nke a sayensị ndị a okwu na-atụle site na a kpamkpam dị iche iche na-ekwu.

Society na mkpa ya na nkà ihe ọmụma

Issues otu na-aku ọtụtụ sayensị, tinyere sociology, omenala ọmụmụ, akparamàgwà na nkà ihe ọmụma. Ma ọ bụrụ na, n'ihi na ihe atụ, na sociology ọ dị mkpa ka a mata ihe nakawa etu esi nke a otu (obere na nnukwu iche iche), na "ndị ọkà mmụta sayensị nke kasị elu" na-agba mbọ na-aghọta iwu ndị a. N'ihi ya, na a ọkà mmụta sayensị, ọ dị mkpa ka mmadụ na ya Ọdịdị. Philosophy kwesịrị ịtụle nke a na onodu nke mmekọrịta nke a na-otu nke ndị mmadụ na-agwa (na ebe a na ọ bụ-agaghị ekwe omume na-aga nke mbụ na udi), otu dị ka a dum na àgwà nke nwoke na, ozugbo, na ọha na eze na okwu nke historicism.

Nghọta nke nkà ihe ọmụma mmadụ

Na n'agbanyeghị eziokwu ahụ na nkà ihe ọmụma nke ihe owuwu na-agụnye a udi nke "nwoke" dị ka a iche iche okirikiri, na nke a ọ dị mkpa iji kwuo okwu ọzọ banyere ndị dị iche iche bụ ngosipụta na ya n'ozuzu e ji mara. Ọ bụ ezie na nwoke ahụ bụ onye center nke na-elekọta mmadụ na nkà ihe ọmụma na nkà ihe ọmụma mmalite. Ọ na-kweere na na usoro nke na echiche nke onye ozugbo o kwere omume na-abịa ka nghọta nke ndụ na ihe ọ bụla ọzọ na dị mkpa na-eduzi N'ezie nke mmepe nke ụzọ aghụghọ ya. Ọzọ, e nwere mkpa iji laghachi otu n'ime ndị isi ebe ke Ọdịdị nke nkà mmụta sayensị na ihe ọmụma, n'ihi na ihe ọ bụla ikpe ọ gaghị ekwe omume na-agọnahụ mmetụta nke ọ bụla obodo ma ọ bụ ọha mmadụ n'ozuzu na onye. Ma, iji ghọta ihe bụ mmadụ dị ka a zuru ezu na onye bụ fọrọ nke nta agaghị ekwe omume ma ọ bụrụ na ị na-adịghị aghọta ihe Ọdịdị nke philosophy.

The nọ nke nsụhọ na nkà ihe ọmụma

Mgbe na-amụ nke na-aghọta nke bu ya ụzọ ebe ndị na-isi na sayensị, na e nwere mkpa iji chọpụta ihe bụ Ọdịdị nke nsụhọ na nkà ihe ọmụma. Na ebe a na-abịakwute enyemaka nke uka nke nkà mmụta ndị ọzọ, gụnyere mgbagha na ụkpụrụ ọma, na epistemology, nakwa dị ka okpukpe ndị ọzọ ihe ọmụma na-achọ na-ekpughe ọdịdị zuru oke nke mmadụ nke uche. All ochie ndị a ịdọ aka ná ntị ụmụ mmadụ si n'ọnọdụ nke nkà mmụta sayensị na nsogbu. Ma ọ bụrụ na, ka ihe atụ, Baịbụl ga inyocha mmadụ nsụhọ si n'ọnọdụ nke ndị bụ isi na iwu na norms eche echiche, ụkpụrụ ọma ndị ga-achọ-aza ajụjụ banyere nkwekọrịta nke ọ bụla.

N'agbanyeghị eziokwu na nkà ihe ọmụma nke ihe owuwu yiri nnọọ doro anya, ọbụna dị mfe, ọ ga-ahụ kwuru a iche iche ọmụmụ ndị a na ngalaba bụ fọrọ nke nta agaghị ekwe omume. Ọ na-enyo na a nkewa bụ nnọọ ime. Ịmụ ihe ọ bụla general na nkà mmụta sayensị, Atiya, ga-mgbe-echeta, na n'ebe ndị ọzọ, nke na-adịkarị ka a sayensị.