The atọm ntọala. na-ekpughe ihe nzuzo nke

The oge a echiche nke atọm, nke bụ a nkwenye nke ọrụ nke ọzọ ọkà mmụta sayensị, theoreticians na ndị ọkà mmụta sayensị nke iri abụọ na narị afọ, na-enye ohere anyị a elu ogo puru ikpe ikpe ya Ọdịdị na ọnụnọ ya mejupụtara nke dị iche iche elementrị ahụ. The atọm ntọala bụ akụkụ bụ isi nke a oke atọm. Ọ na-emi esịnede protons na neutrons, ịgụnye zoro aka na - na nucleons. Summary atọm ibu (99.95%) na-lekwasị ya isi. Ya size bụ negligible, na ndị electric ụgwọ bụ nti na bụ a otutu nke zuru-elekọta otu elektrọn.

Dị ka ọnụ ọgụgụ nke ndị electrons, ma ọ bụ ụgwọ atọm ntọala nwere ike ikpe na onye Njirimara nke mmewere. Nke a ọnụ ọgụgụ kwekọrọ na ya Oghere Usoro ọgụgụ na oge usoro.

Oghere nke ihe atọm ntọala bụ a n'uru Rutherford (E. Rutherford), ya nwere na 1911, na a-agbasasị ahụ ka ha na-agabiga ihe ekwe ukwuu kwesiri na-akọwa ndị na-ewu atọm.

N'ihi na a ndabere e weere na atọm ntọala nke hydrogen, na elementrị urughuru, nke bụ ihe ndabere nke nuclei nke ọzọ chemical ọcha, natara ke 1920 aha proton. Ma proton-elektrọn Ọdịdị nke ahụ atọm nwere ọtụtụ-adịghị emezi emezi ma na-na-akọwa ọtụtụ anụ ahụ phenomena.

The nkọwa nke ihe ndị mejupụtara nke isi sayensị nke mbụ ahụ bịara nso mgbe ọ chọpụtara nke neutron. Na 1932 Dzh.Chedvik (J. Chadwick), B. Goyzenberg (W. Heisenberg) na dd Ivanenko ẹdọhọ ọnụnọ ke isi urughuru na a na-anọpụ iche ụgwọ. A ewu ihe owuwu, nke ndị mejupụtara a ntọala bụ protons na neutrons. The ọnụ ọgụgụ nke nucleons ekpebi uka nọmba nke mmewere.

Bekee nwere otu ọnụ ọgụgụ nke protons na ntọala (nuclear ụgwọ), kwuru na dị ka isotopes. IZOTON - bekee nke nwere otu ọnụ ọgụgụ nke neutrons. Bekee na otu nọmba nke nucleons - isobars.

Nuclear physics presupposes a nta akụrụngwa "ụlọ nkanka" maka neutrons na protons. Quarks, gluons, mesons ubi mejupụtara a mgbagwoju usoro - na atọm ntọala. Ọzọkwa nkọwa nke mgbagwoju interrelationships urughuru eburu QCD.

Anya isi nsogbu isi kwụsie ike, nke na-emi esịnede ahụ enweghị electric ụgwọ (neutrons) na ghaghị ebubo protons, ọkà mmụta sayensị kwubiri na na isi e nwere karịsịa nuclear agha ndị dị iche na akpa na site ike ndọda.

Mmetụta nke ndị a agha na-erube nnọọ nanị anya, ha na-na-adịghị nso na mmachi obere nso.

Iji ihe-ndebe nke nucleons nuclear agha na-egosi a hefty onwe. Dokwara dọtara nnọọ dị iche iche ahụ. Nke a na onu na-apụta ìhè mgbe atụnyere adịgide adịgide ume nke mirror nuclei. Bụ aha e nyere ndị isi na otu nọmba nke nucleons, nke ahụ bụ nnọọ ọnụ ọgụgụ nke protons n'otu kwekọrọ na ọnụ ọgụgụ nke neutrons na ndị ọzọ na Anglịkan. Otu ihe atụ nwere ike ịbụ ntọala nke helium na tritium (arọ hydrogen).

Ọzọkwa ọhụrụ phenomena eme n'oge e guzobere nuclei. Ọ bụrụ na anyị na-gbakọọ ibu nke isi na iche iche ibu ọcha ke ya mejupụtara, uka nke isi ga-abụ obere. Mmetụta dị otú ahụ na-kọwara na ntọhapụ nke ike na usoro nke na njikọ nke ntọala, nke a na-akpọ ndị nkịtị ike nke atọm nuclei. Numerically, ọ pụrụ kpebisie ike site ịgbakọ ego nke na-arụ ọrụ na a chọrọ ịrụ gbawara nke ntọala n'ime ya constituent ọcha (nucleons) na-enweghị akuko ha a ụfọdụ kinetic ike.

Na nke a, echiche nke kpọmkwem nuclear adịgide adịgide ike ẹkenam. Ọ na gbakọọ na space Ẹkot, kwa nucleon, nke ahụ bụ na nkezi 8 MeV / u. Na ọtụtụ nucleons emee ibelata nkịtị ike.

Dị ka a ndabere maka nkwụsi ike nke atọm nuclei na iji ruru nke protons na neutrons.