Intentionality - ihe bụ nke a? The mmalite nke echiche na ọ dị mkpa

Ọbụna n'oge ochie ndị ọkà ihe ọmụma nwere mmasị ajụjụ banyere ihe na-akwali ndị mmadụ na ọrụ nke ụfọdụ omume. Gịnị mere otu onye na-elebara na mmetụta na ihe ọ bụla ihe, na ndị ọzọ na - na dị nnọọ iche. N'oge ndị e chere na ọ bụ ihe dị nnọọ a eke nke onye mmasị nke onye, ya psyche mere site na ngwaọrụ.

Mgbe e mesịrị, e nwere ọtụtụ nsụgharị, nke ghọrọ ihe ndabere nke ihe dị otú ahụ dị ka intentionality. Ọ bụ Latin (intentio) pụtara ọchịchọ, ma ọ bụ ntụziaka. Onu nke mmadụ nsụhọ na-amụ ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ, ndị ọkà ihe ọmụma na ndị ọkà mmụta asụsụ na ụbọchị anyị.

Echiche nke uru

Intentionality na nkà ihe ọmụma - a mgbe nile ọchịchọ nke nsụhọ nke ụwa na ihe, ọ na-eju ya anya na-nghọta na-enye ha pụtara. N'oge ochie scholasticism ka ihe atụ, e nwere otu ihe dị iche n'etiti ezi na-eche ihe.

Intentionality nke nsụhọ - a echiche onu na-enye ohere a onye ga-ahụ mmekọrịta dị n'etiti akụkụ dị iche iche nke ụwa, ma ẹdude na-atụ, na-eke a ọtụtụ iche iche nke nghọta nke eziokwu. Isiokwu nke ọ bụla bụ peculiar na ya set nke atụmatụ maka gburugburu akpọkwa na phenomena, ma e nwere atụmatụ nkịtị ka mmadụ nile - mmetụta, pụrụ ichetụ n'echiche, nghọta na analysis.

The dị iche na onye ọ bụla otú obi kwupụta otu ihe, o nwere nkịtị atụmatụ - ọ bụ ya na-amụ, kama ahụmahụ nke ya. The ụjọ nke ihe mgbu, n'ihi na ihe atụ, dị adị na ya na-eme uche maka onye na-enwe ya. Ọ bụ otu ihe ahụ dị ka ihe ọmụma, a anaghị nwere uche na-adịghị ime ka mmetụta uche.

Maka Idealist ọkà ihe ọmụma nke intentionality - bụ ihe onwunwe nke mmadụ uche ike ha ụwa jupụtara na akpọkwa na phenomena ka nke ọ na-enye pụtara na uru. Na nke a, ọ dịghị ihe dị iche n'etiti ata na chepụtara echepụta eziokwu.

Na analytic nkà ihe ọmụma na phenomenology nke intentionality Ozizi - ọ bụ otu n'ime isi banye n'eluigwe. N'ihi ya, mmekọrịta pụrụ iche guzosie ike n'etiti uche anyị, asụsụ na ụwa. Observation nke ihe jikọtara ya asụsụ akara na ebe n'ezie, na mgbe ụfọdụ, anaghị. Uche na-amụ isiokwu, Bilie ike ezi uche chọpụta ya Njirimara na mmekọrịta ya na ụwa, nwere ike ịbụ nanị ihe na-egosi ntule.

Dominik Perler

Nke a maara nke ọma dịkọrọ ndụ ọkà ihe ọmụma nke Switzerland mụrụ March 17, 1965. Dị ka a prọfesọ na onye nkụzi nke usoro iwu na nkà ihe ọmụma na Mahadum nke Berlin, ọ bịara mara n'ụwa nile dị ka a so dee Dominik Perler. "Ozizi intentionality na Middle Ages" - ya isi ọrụ na mmepe nke nkà ihe ọmụma si na 1250 g nke 1330.

Mgbe ha nyochasịrị ọrụ nke oge ndị dị otú ahụ ndị ọkà ihe ọmụma dị ka Foma Akvinsky, Peter Ioann Olivi, Duns Scott, Petr Avreol na Occam, Perler chepụtara intentionality 5 ụdị:

• iwu njirimara ụdị e kwupụtara Aquinas, bụ onye kweere na intentionality - a okwu usoro eji ọgụgụ isi, nke na-enye ohere Nwa ihe naanị site ya tụnyere yiri ihe ma ọ bụ na-akọrọ ha Njirimara. Dị ka ihe atụ, echiche nke 'na-ebi kwadoro "pụtara ume, ije na ime omume isiokwu, n'okpuru udi nke nke onye na-akawanye, na ụmụ anụmanụ.

• ifịk na-elekwasị anya nke akpịrị na ikike nke ụdị aro Peter Ioann Olivi, a Franciscan mọnk bụ onye dịrị ndụ na afọ 1248-1298. O kweere na na usoro nke cognition nke ihe, nke na-adịghị emetụta na-amụrụ ya isiokwu. Ya bụ, naanị-elekwasị anya na-amụ ihe ma ọ bụ onu ike ịgbasa mmadụ ihe ọmụma banyere ya.
• Type kpachaara anya ihe Duns Scotus, mbụ Mmepụta ebumnuche echiche e jikọtara ya na nsụhọ gbakwasara na-amụ isiokwu ma ọ bụ ihe ọmụma ya. Na nke a, ịdị adị nke kpọmkwem ihe na-anagide ya atụmatụ na e kpebisiri ike dị ka "a".
• Pịnye kpachaara anya ọnụnọ Petra Avreola egosi omume, dị ka ebumnuche ịrụ omume. Dị ka ihe atụ, a mmehie - ọ bụ ebumnuche nke mkpụrụ obi.
• Type eke ịrịba ama Occam na-egosi na ihe peculiar uche nanị n'ihi na ha na-adị.

N'ihi ya, Perler ( "Chepụtara nke intentionality na Middle Ages") bụ a echiche na-akọrọ site 5 ụdị, ọ bụla nke bụ peculiar ka ya na uche na nghọta nke ụwa picture na ya so akpọkwa na phenomena. Nke ahụ bụ nkà ihe ọmụma nke oge ochie sages bu ndabere nke oge a na nkà mmụta sayensị na arụmụka.

Franz Brentano

Tinye n'ihu ozizi intentionality na Middle Ages ọ ghọrọ ihe ọmụmụ nke ọgbọ nke ndị ọkà mmụta sayensị. Ya mere, Franz Brentano, Austrian ọkà n'akparamàgwà mmadụ na ọkà ihe ọmụma (mụrụ na 1838-m, na nwụrụ na 1917), dị ka a Catholic nchụàjà na 1872, hapụ chọọchị n'ihi aha nke prọfesọ nkà ihe ọmụma. N'oge na-adịghị, ọ na-achụpụ ndị na-maka ya worldview, na 1880 na-efunahụ ndị ọkà mmụta sayensị na aha.

Ndabere nke nkà ihe ọmụma nke Brentano bụ a doro anya nkewa nke anụ ahụ na nke uche phenomena. O kweere na na nke mbụ ahụ nke intentionality n'ezie bụghị, mgbe nke abụọ - a nsụhọ, nke bụ mgbe niile isiokwu. Ọ nwere na-eme na ihe, ma hà bụ ezigbo ma ọ bụ. Si ya echiche n'ihu ghọrọ usoro a na-emekarị na sayensị, phenomenology.

Dabere na ya Nchoputa, Brentano mepụtara ozizi nke eziokwu. Ka ihe atụ, o kweere na nkọwa nke ihe nke nsụhọ pụtara na atọ etoju:

• Nghọta, ma mpụga, site na uche ziri ezi, na n'ime, obi larịị.
• Flashback - nke onye ihe ọmụma nke isiokwu Njirimara.
• Axiom - na n'ozuzu nabatara ihe ọmụma banyere ihe.

Ebe a mmechi, Brentano aro na, maka isiokwu bụ eziokwu nke ime ya banyere isiokwu, mgbe elu bụ echiche nke ọtụtụ ndị nwere ike ajụjụ. Ya ozizi nke intentionality nọgidere na mepụtara site Edmund Husserl. Ọ na-aga Brentano na nkuzi na Vienna na oge site na 1884 ka 1886 afọ.

kpachaara anya nghọta

Brentano ozugbo "biiri" echiche nke ntụziaka nke na-eche echiche ihe na Aristotle na ochie scholastics, nke mechara dee Perler ( "Chepụtara nke intentionality"). O kweere na ọ bụ a nke onye àgwà ndị na-achị, n'agbanyeghị ma ha na-adị na-eme eme ma ọ bụ. Ya mere, o dere, na ọ dịghị okwukwe na-enweghị ihe, na nke okwukwe, olileanya na-enweghị na ihe anya, olileanya na ọṅụ n'ihi na ọ dịghị ihe mere, ya ọkpụkpọ.

Ewere Brentano si echiche nke "intentionality", Husserl nye ya ọzọ pụtara maka ya okwu adịghị mkpa na ihe na-elekwasị anya na ya uche (echiche).

Phenomenology - ọkà mmụta sayensị nke akpọkwa na phenomena mụọ empirically. Husserl, nchoputa, kweere na a zuru echiche nke ihe nwere ike na-kere ke a zuru ezu, saa mbara ma ugboro ugboro ya ọmụmụ. Ọ bụ ya na-mepụtara echiche na intentionality na nkà ihe ọmụma, ọ bụ mmekọrịta nke nsụhọ na nghọta.

Dị ka ya, ebumnuche nwere atụmatụ na-ahazi na akụkụ nke uche na bụ maka na collection of data banyere ihe site nghọta na-agwakọta ha n'ime a coherent dum. Nke ahụ bụ isiokwu nke ọmụmụ dị ka ọ na-adị ruo mgbe ọ bụ omume ntule.

eidetic njikọ

Husserl kweere na obi (uche) bụ ahụ maka cognition. N'oge ahụmahụ obi ike na-adọrọ uche nke nsụhọ ihe na-eme ka mkpu. Na nke a n'ụzọ, ọ gụnyere intentionality nsụhọ. Husserl kwuru na naanị direction na-elekwasị anya na-akpata ma ọ bụ na-ahụ ihe na-eme eme (Eidos ụwa). Nke a na-emepụta ihe eidetic mmekọrịta, nke rụpụtara a psychological onu guzobere uche.

Ọ na-mere a dị iche n'etiti phenomena nke uche na nke anụ larịị, ọ bụghị mgbe nile na-agbanwe agbanwe na-onu nke nsụhọ, ma ọ bụ ihe ndị ha chọrọ ihe na ata ụwa. Ka ihe atụ, na-eto eto nọ na a disko.

Ụfọdụ ndị na-aghọta nke a na ụdị music, ndị ọzọ - dịghị. Nke ahụ bụ, onye pụta n'uche nke nsụhọ, nke mere ya na nghọta nke ụda, si otú eke eidetic mmekọrịta. Azịza ọchịchọ maka nsụhọ malite ịbịakwute egwu nkiri.

The ọzọ bu n'obi abụghị kpụrụ, ebe nsụhọ na-ahazi ka ịchọ ndị ọzọ music. Ka ọ dịgodị, gbalaga wee na-egwu, na-eke Eidos na-arụ ọrụ site na ya constituent ụda.

kpachaara anya nsụhọ

Ọ bụrụ na intentionality ochie ndị ọkà ihe ọmụma - Njirimara nke ihe, na n'ihi Brentano - psychological Filiks pụta ụwa isiokwu, mgbe ahụ, Husserl jikọrọ nke a echiche na nsụhọ onwe ya.

O kweere na ebumnuche - bụ omume ọ bụla nke na-eche, mgbe aiming maka, bụ ya onwunwe. N'agbanyeghị na ezigbo ihe nke nsụhọ ma ọ bụ, nke ọ bụla echiche usoro na-mgbe na-eduzi ya ma kee ya agbụ.

N'ihi Brentano intentionality e jikọrọ uche mee, dị ka nke cognizable ihe na-eburu ya immanent adị, nke ahụ abụghị n'ofè ókè nke a ahụmahụ (mmụta). N'adịghị ka onye nkụzi ya, Husserl anaghị ekwu banyere isiokwu na-eche na nsụhọ, ma nke kpachaara anya omume na guzosie ike dị n'ime ya. The ịdị adị nke ihe ọzọ.

Dị ka mepụtara echiche nke "intentionality nke nsụhọ", Husserl akp ya ọrụ, mbịne n'ime a mbara nchịkọta. The ebumnuche nke ya na nkà ihe ọmụma na-adịghị nnọọ ji uche mmadụ, ma a agha, ekele nke omume nke maara isiokwu. Ihe atụ, mgbe na-amụ n'ọnụ omume nke nsụhọ, arụnyere ọhụrụ akpọkwa sayensị.

Ịtụle ihe ndị kpachaara anya ọrụ nke iche echiche, i nwere ike na-ele ndị ntoputa nke mmetụta na ebumnuche nke ha mebere atumatu. N'otu oge ha nwere ike a ezi ihe ndabere, na-egosi na ise uche ziri ezi, nakwa dị ka Chineke na-akpakọrịta. Ọ bụ mmụọ Nleta ihe na-enye ya pụtara. bụ "onye ogbugbo", nke Husserl nyere a definition nke "noema" n'etiti ya na mmetụta.

Noam bụ onwe ha nke ihe, otú ahụ ka obi ike nke akwadoro ịdị adị nke ihe ma ọ bụ onu, nke ke ata ụwa nnọọ ike ịbụ. Ọ dịghị mkpa ka ihe dị mkpa na ha Filiks aa na ụbụrụ mmadụ. Dị ka ihe atụ, a onye kpebiri na ya nwere a oké ọrịa n'ihi na o nwere a twinge na ya n'akụkụ nwere ike ime ka ọ na n'ezie, ọ bụrụ na ọ bụ mgbe niile na-elekwasị anya ma ọ bụ na-atụ anya na-edebe mgbe niile ihe mgbaàmà.

Identification eidoses

Mgbe niile, ndị ọkà ihe ọmụma mmasị ajụjụ nke otú e si amata ọdịdị zuru oke nke ihe. Taa, a na usoro a na-akpọ usoro nke phenomenological Mbelata. Ọ dabeere na ọhụụ, na-emeghe dị ọcha nsụhọ, n'ofè nke bụ ọzọ nke ụwa.

Nke a na usoro e ji mee ogologo oge tupu Husserl si St. Augustine (354-430 gg.) Ndien Rene Dekart (1596-1650 gg.). Ọ dọtara eziokwu na ọ na-ọcha nsụhọ emepe pụtara Eidos. Iji mezuo nke a, phenomenological sayensị awade 2 ụdị ọhụụ:

• Ihe mbụ na-atụle bụ ngụkọta mwepu nke n'èzí ụwa na ya ihe ọmụma ma ọ bụ echiche banyere ihe na-amu. The okwu, nke a na-akpọ isiokwu na Njirimara na ọ "na ekewet", na-dere na uche. N'elu na ọ dị mkpa ka ebili imeri. Na nke a na obibia, onye ga-ewepụ ihe dị ka ma ọ bụrụ na ọ dịghị adị na-amata ya eidos. The usoro na-ekwesịghị igbochi ya na-eme, kwa ụbọchị, ndị okpukpe, na nkà mmụta sayensị ma ọ bụ akụkọ ifo eziokwu banyere ya na chịrị si ọ bụla ikpe. Ọzọkwa, ọ dịghị mkpa eziokwu nke ihe.
• Dị ka nke abụọ ụdị nsụhọ n'ofè "ọgwụgwụ" na-abụghị nanị mpụga ụwa, kama "m" nke isiokwu, dị ka akụkụ nke ihe bụ ezie na o bi. N'ihi ya, a ka nwere ezumike eti nsụhọ ná mba ọzọ, nke ga-anọgide na nti na otu nke ya mmiri - mkpụrụ obi. N'ihi ya, ọ a ihe ọmụma nke kachasi mkpa nke ihe a na-amụ, ọ bụ, na-enweghị Nsonye nke a onye mmekọrita ya.

All ihe ọmụma nke dị na isiokwu, na-ewepụtara na nsụhọ, eke a dum nkọwa nke a ji mara na nke ya Njirimara.

The mkpa Ọdịdị nke nsụhọ

Development nsogbu nke intentionality nke mmụọ bụ a n'aka Husserl, bụ onye kere a usoro nke na-achọta ihe kasị phenomena. Ya mere, ọ na-atụ aro:

• Tụgharịa uche n'ime, nke nsụhọ, tụgharịa na onwe ya, kpam kpam j ikpe ma na-amụta bụghị si ha onwe ha ahụmahụ ma ọ bụ anọ amụta, ma site n'èzí.
• Jiri ndị na-abụghị ikpe anya. Nke a na-enye ohere ị na-agọnahụ na ụwa na-abụghị uche na-adịghị adị, nke ya onwe ya bụ na-ama a akpu na eliminates ahụrụ anya "m".
• Gụnye a ohere nke dị ọcha nsụhọ, nke isiokwu ego n'anya Bibie ihe nile mpụga na nke ya na ahụmahụ na ihe ọmụma nke ụwa. Na steeti a na e nwere nanị iche na-enweghị ọdịnaya.
• -Ezere nkwenkwe ke eziokwu nke ụwa na-ekiri ya detached Eidos. Na nke a, ya kachasi mkpa na-egosipụta na isiokwu, dị ka a onu na ihe zuru.

Na-emepe emepe ya nkà ihe ọmụma, Husserl gbalịrị ịchọta dị ọcha subjectivity, ohere nke inweta ihe na anya bara uru ụkpụrụ.

Gịnị bụ n'ezie n'ime

Intentionality na mmụta asụsụ na-ezo aka na ntụziaka nke nsụhọ na ụfọdụ ihe. Gịnị n'ezie na-aga ime ya n'oge usoro nke cognition, ọ na-eme ka o doo anya na nkà ihe ọmụma echiche nke Husserl.

Nwere ike na okwu "dị ọcha nsụhọ" pụtara ya na-anọghị, zuru efu, otu ihe dị ka "efu ohere"? Dị ka ọ tụgharịa si, ọ dịghị mgbe na-abịa anya n'ebe ndụ na-apụghị jupụta site ọ bụla ihe, dị nnọọ ka jupụta agụụ. Nsụhọ - bụ mgbe otu ihe oyiyi nke ihe.

Ọbụna ma ọ bụrụ na ị hapụ ya si mpụga eziokwu, ọ na-adịghị akwụsị oru ngo ya site dochie elu ụwa nke dị n'ime. N'ezie, ọ pụghị ịbụ n'ime, n'ihi na ọ na-emi odude n'èzí nke ya onwe ya. Ọbụna ma ọ bụrụ na a onye na-mikpuru site a ọhụụ na nnọọ ala nke ya nsụhọ, ọ na-akwụsị na-na "otutu" ya ọzọ ihe.

Phenomenology dị ka a ga-esi na-ahụ ụwa

Dị ka ọ tụgharịa si n'oge mmepe nke a na ubi nke sayensị, intentionality bụghị naanị uche (echiche, echiche), ma ya na onye mmiri, dị ka ọchịchọ ya, uche ya, nsinammuo, na ndị ọzọ.

Dị ka Husserl, uzọ - ọ na-mgbe na-aghọta ihe, n'ihi na ihe atụ, isiokwu, mgbe ikpe - bụ ịghọta ya ọdịnaya. Nsụhọ bụ ntọala, n'ime nke na-guzobere na-na-eke dị iche iche nke ụmụ mmadụ anya.

Dabere na nke a, uche bụ onye okike nke ihe nile gburugburu, ike i kee ma ọ bụ na-emerụ ya ike n'ezi ihe. Ọ gaghị ekwe omume na-agbalị na-akọwa ma ọ bụ na "e kenyere" ya ụfọdụ echiche. Dị ka Husserl na echiche nke onu nke nsụhọ bụ na ọ bụ onwe-zuru ezu, ma ọ bụ onye na-emepe ndị mmadụ dị adị.