Ekebere na iwu ogidi ogidi: iwu nke Eze Hammurabi

Nkà ihe omumu n'oge nile ekpughere ihe omuma ihe omuma nke ndu gara aga. Otu n'ime ihe ndị kasị baa uru, nke e mere na mmalite narị afọ nke 20 na ókèala nke obodo oge ochie bụ Susa, bụ iwu ndị a pịrị n'elu ogidi ogidi, bụ nke e mesịrị kpọọ iwu nke Hammurabi. Kedu ihe bụ koodu a pụrụ iche, ọ bụkwa onye kere ya? Anyị ga-agwa banyere nke a ugbu a.

Kedu onye bụ Hammurabi: obere akụkọ ndụ?

About Hammurabi, eze Babilọn oge ochie State, tupu rịgoo ocheeze ahụ, amaghị. N'afọ 1793 BC ọ ghọrọ onye ọchịchị nke ya ruo mgbe obere alaeze. Obere oge ozugbo, ọ malitere ịkwadebe maka agha dị ike megide obodo ndị gbara ya gburugburu: Larsa, Isina, Malgium, Rapikuma na Uruk. Nzube ya mezuru site na njedebe nke 1781 ma AD, n'ihi nke a ka Hammurabi jikọrọ ala nke Lower Mesopotemia n'ime alaeze dị ike nke na-amaghị mmeri ahụ.

Nkwupụta nke ike eze na mmetụta dị ukwuu nke alaeze ya na akụ na ụba na ihe onwunwe-mmekọrịta ego na mpaghara mekwuru ka ike ya dịkwuo ike. Otú ọ dị, ọ bụghị site na mkpọsa ike ndị a ka eze ahụ ghọrọ ama.

Ezigbo ihe nke oge ahụ bụ okike nke ụdị iwu - iwu nke Hammurabi. Ebubere na ogidi ogidi ahụ, nke dị n'oge ahụ biri na Babilọn, abụghị ọ bụghị nanị ihe ncheta akụkọ ihe mere eme, kama ọ bụkwa ezigbo ihe ọmụma banyere usoro nke obodo na nke ụwa n'oge ahụ.

Ọdịdị ogidi ahụ nwere iwu

A na-ede iwu nke Hammurabi n'asụsụ Sumer, nke mkpụrụ akwụkwọ nke yiri nke yiri cuneiform. Echebere iwu ndị e ji rụọ ogidi ogidi, nke mere ka ha jiri nlezianya nyochaa usoro nile nke iwu na nke steeti Babilọn n'oge ọchịchị nke onye kere iwu, nakwa maka ọtụtụ narị afọ mgbe ọ nwụsịrị.

Ogidi ahụ bụ nke basalt, nkume siri ike. Ihe oyiyi ihu elu ya nwere okpukpu ala nke Hammurabi, nke na-enweta n'aka chi anyanwụ bụ Shamash ndị ahụ.

A na-ekpuchi akụkụ ndị ọzọ na akwụkwọ ozi na-akọwa otu mmadụ kwesịrị isi nọrọ na steeti, ihe ị ga-eme mgbe ị na-eme azụmahịa ọ bụla, na-emechi ma ọ bụ na-agbagha alụmdi na nwunye, na-egosipụtakwa ntaramahụhụ kachasị maka omume rụrụ arụ. E kewara ederede n'ime akụkụ atọ: nkwalite, ụkpụrụ 282 na njedebe. Okwesiri ighota na iwu ndi ekpughere n'elu ogidi ogidi adighi edozi ha: iri asa n'ime ha kagburu. Otú ọ dị, e weghachitere ha site n'enyemaka nke akwụkwọ edebere na ọbá akwụkwọ nke Tsar Asiria Ashurbanipal.

Iwu nke eze Hammurabi: ihe omume nke ndụ na-achịkwa iwu

Hammurabi, na-ekpe ikpe site na iwu ndị e setịpụrụ na kọlụm basalt, gbalịrị idozi ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ akụkụ nile nke ndụ na steeti ya. Iwu nwere ọtụtụ ihe n'ọhịa nke azụmahịa, karịsịa na onye na-ere ere maka ire ere ngwaahịa, gụnyere ọla, ákwà na ọbụna ụgbọ mmiri. Iwu ndị a na-agbanye na ogidi ogidi kọwapụtara ihe zuru oke n 'ọ bụla nke omempụ ọ bụla, ma ọ bụ izu ahia, ma ọ bụ igbu egbu ma ọ bụ ịgba afa. Na mgbakwunye, ha na-enye maka ụgwọ maka ịgba iyi. Ọtụtụ iwu na-etinye aka na njikọ nke alụmdi na nwunye na iwu ezinụlọ, yana mmekọrịta akụ na ụba.

Ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme nke iwu nke Hammurabi

Akwukwo ihe omuma nke Hammurabi nwere ike ikpe ikpe n'eziokwu na nke a bu nani ebe echedoro nke oma nyere anyi aka imuta nani banyere ndi Babilon nke oge ochie, kamakwa banyere odida anyanwu anyanwu. Ndị ọkà mmụta ahụ kwubiri na eze nke obodo Babilọn weere dịka iwu nke iwu ndị ahụ na-achịkwa na ọha mmadụ n'oge ahụ, mana ọ bụghị mgbe niile ka a ga-egbu ya. Ọzọkwa, iwu nke Hammurabi nyere ohere ịghọta ọtụtụ akụkụ nke ndụ ndị bi na Mesopotemia na narị afọ nke abụọ BC.