Gịnị bụ ụkpụrụ? Echiche nke ụkpụrụ. Scientific ụkpụrụ - fundamentals

Na XXI narị afọ ihe ọmụma sayensị na ihe fọrọ niile na ngalaba nke mmadụ ọrụ peaked. People mụtara mara ụwa bụghị naanị site bara rụzuru na-emehie ihe, ma na Ozizi, site na mmepe nke echiche, ihe ọmụma, na na. D. a ịga nke ọma bụ niile ẹdude sayensị bilitere n'ihi na ndị ọzọ na udi, nke nwekwara ghọrọ usoro ihe karịrị narị afọ. Mgbe niile, onye ọ bụla n'ime ha ga-enwe ike "na-emepụta" ụdị ọ bụla nke echiche, ma ọ bụrụ na ọ bụghị-eji usoro nke usoro iwu nghọta nke ụfọdụ usoro, usoro ma ọ bụ usoro. Ọ bụ site na atọ ndị a components na ụwa, e nwere ndị ọhụrụ ihe ọmụma na a akpan akpan ebe, nke na-emecha na-eduga ná mmalite nke mmadụ. N'ihi ya, n'isiokwu, na-ede akwụkwọ na-agba mbọ na-atụle nke kachasi mkpa nke ndị dị otú a ihe dị ka a ụkpụrụ, nakwa dị ka ya isi akụkụ.

The echiche nke ụkpụrụ

Ọ ga-ghọtara na a okwu nwere ike dị na ọtụtụ ẹdude na nkà mmụta sayensị ọrụ. The echiche nke ụkpụrụ dị na achị na kpọmkwem na ọtụtụ ndị na-ezighị-akpọ nke a, Atiya a iche iche na sayensị. Ndị dị otú ahụ ná nkwubi na-eduhie. Na nke a, a ezi uche ajụjụ na-ebilite: "Gịnị bụ ụkpụrụ?" N'ihi na a mma nghọta nke mkpa na-atụgharị ya akụkọ ihe mere eme. na okwu bụ "ụkpụrụ" n'onwe ya nwere Greek mgbọrọgwụ. The okwu pụtara "ụzọ do ihe ọ bụla," ma ọ bụ "echiche". Na oge a na nkọwa nke ụkpụrụ na-akpọ ozizi nke ụzọ, ụzọ na usoro nke nnyocha sayensị isiokwu. Ya mere, anyị na-agaghị na-ekwu okwu banyere otu ụlọ ọrụ, na ihe nchịkọta nke ụzọ maka ọmụmụ nke onye ọkà mmụta sayensị nke.

Iji ịghọta n'ụzọ zuru ezu ajụjụ banyere ihe na usoro na ụkpụrụ dị mkpa na n'ụzọ zuru ezu tụlee ọdịdị zuru oke nke ozizi. Ọ bụghị naanị na a na ụdị ihe owuwu, ma ụfọdụ iche iche nke alaka, nke a ga-atụle mgbe e mesịrị na isiokwu.

Classical Ọdịdị nke ozizi

Scientific ụkpụrụ nwere peculiar na kama mgbagwoju anya Ọdịdị, jupụtara iche iche. All ozizi bụ si dị iche iche n'ọnụ na ihe nghota nke na nkà mmụta sayensị na usoro nke ihe. Classical Ọdịdị ụkpụrụ nwere nanị abụọ isi ọcha. Onye ọ bụla n'ime ha e ji otu akụkụ nke "mmepe" na nkà mmụta sayensị na isiokwu. Nanị tinye, na ndị oge gboo Ọdịdị dabeere na bara uru na usoro iwu n'akụkụ ediyarade n'ụdị a holistic ụkpụrụ maka izi. N'ihi ya, ndị na-esonụ ọcha nwere ike mata:

1. epistemology, ma ọ bụ na usoro iwu akụkụ nke ozizi. Ya isi nzube bụ na nkà mmụta sayensị echiche ịda nanị mgbe ezi uche mmepe nke isiokwu. Epistemology bụ bụghị naanị n'ihi na ihe ọmụma, ma na-ha nhazi "penalties" ò ọka. Nke a na mmewere na-na metụtara na nkà mmụta sayensị na oru.

2. The abụọ mmewere bụ nke bara uru dị mkpa. Ebe a na e nweghị kpọmkwem chepụtara na echiche. Ihe dị mkpa bụ ihe algọridim, a set nke ụzọ iji nweta uru. Ọ bụ ekele nke abụọ mmewere nke usoro iwu ihe ọmụma nwere ike ọfiọk ke ata iwu site bara uru ngwa nke ụkpụrụ na-egosi na dum mgbagwoju nke n'ezie ihe.

Otú ọ dị, ndị ọkà mmụta sayensị ụkpụrụ a na-gụrụ ụzọ ndị ọzọ nke structuring na-akọ banyere mkpa nke ozizi.

sekọndrị Ọdịdị

Na mgbakwunye na ihe a na ozizi usoro emit a abụọ Ọdịdị na ike ọzọ n'ụzọ ziri ezi mmekọrịta na nkà mmụta sayensị na ụkpụrụ nke ụlọ ọrụ na-adị taa. Conventionally, dị a Ọdịdị nwere ike kere n'ime ise mmiri, ya bụ:

- The methodological isi, nke, n'aka, mejupụtara a usoro nke onwe ha na sayensị: akparamaagwa, nkà ihe ọmụma, mgbagha, systemology, ụkpụrụ omume na aesthetics.

- The abụọ mmewere na-eme ka o kwe omume na-ahụ udi na atụmatụ nke ọrụ, nakwa dị ka iwu na ụkpụrụ ya.

- iwu a ezi uche Ọdịdị nke atọ mmewere. Ọ na-agụnye isiokwu, ihe, isiokwu, ụdị na-esi n'aka mmejuputa.

- N'oge ụfọdụ nkebi nke ụkpụrụ nke ihe n'ezie, mmejuputa iwu, nke a nwere ike kere n'ime n'ụzọ, nzọụkwụ na nkebi.

- The ise mmewere bụ na nkà na ụzụ e ji mara ụfọdụ ihe aga-eme.

Nyere kama mgbagwoju na branched Ọdịdị nke methodological ozizi, anyị nwere ike ikwubi banyere atụmanya nke mmepe na Ọdịdị nke ahụ mmadụ na sayensị. All ẹdude ụdị omume taa na-guzobere n'okpuru nduzi nke a akpan akpan ụlọ ọrụ. N'ihi na a zuru azịza nke ajụjụ banyere ihe ndị ụkpụrụ, a ga-atụle "dị mkpa na ọrụ" nke ozizi a dị ka akụkụ nke kpọmkwem ihe ọmụma sayensị.

methodological ntụziaka

Theory na ụkpụrụ - na njikọ chiri echiche. Otú ọ dị, ozizi a na-achọta ọ bụghị nanị na a kpere ọkà mmụta sayensị ọrụ. E nwere ọtụtụ ihe isi ntụziaka nke mmepe nke ụkpụrụ, otu nke e nwere ihe bara uru alaka nke mmadụ ọrụ, dị ka:

- ụkpụrụ maka idozi nsogbu na ubi nke na kọmputa sayensị.

- Methodological mmemme kpuchie ya.

- A set ụzọ na usoro maka azụmahịa ịme ngosi uwe.

A na-egosi na omume na ụkpụrụ n'ozuzu Ha ga-eji na na omume n'ụzọ zuru ezu. More n'ọnụ ntụziaka ndị sayensị ụkpụrụ (isiokwu nke isiokwu) na biogeocenology (a ngwakọta nke usoro ndu na ọdịdị ala).

Ọ ga-eti na fọm na nke nkà mmụta sayensị na ụkpụrụ nwere ụfọdụ pụrụ iche atụmatụ, nke ike deere ihe nlereanya kpọmkwem alaka nke sayensị.

nri ụkpụrụ

Iwu bụ nnọọ kpọmkwem ngalaba sayensị. Ọ mbụ e guzobere dị ka isi regulator nke na-elekọta mmadụ na ibe ya. Ya mere, ikike a kpọmkwem mmetụta na ọha mmadụ. Ụkpụrụ nke ihe ọmụma nke iwu na ya, mmejuputa iwu ụzọ na-nnọọ iche. Ke akpa idaha, anyị na-ekwu okwu banyere usoro iwu nghọta nke iwu echiche, nke abụọ - na n'ezie mmejuputa iwu ndị dị otú ahụ echiche ndị dị na-elekọta mmadụ na ụgbọelu. N'ihi ya, nri ụkpụrụ dị iche duality. Ọ bụrụ na ndị ọzọ na nkà mmụta sayensị ubi ikwu naanị nke nkịtị ụzọ nke inweta ihe ọmụma, iwu n'ụzọ doro anya depụtara usoro nke inweta "iwu okwu". Nanị tinye, anyị na-ekwu okwu banyere kpọmkwem ụzọ, ya bụ:

1. The usoro nkà mmụta sayensị mejupụtara ụkpụrụ ndị bụ isi nke ụlọ ọrụ ma ọ bụ ndị ọkà mmụta sayensị n'ozuzu ha. Na ya enyemaka ọ bụ omume na-ahụ ihe miri n'ime zuru oke nke a ma ọ bụ na anya, nakwa dị ka ya ọrụ na ebe ke iwu iwu. Ọzọ mgbe igbunye a n'ozuzu usoro nkà mmụta sayensị (eji na niile alaka) na chastnonauchnogo (ọdabara naanị nri).

2. Site na nkà ihe ọmụma na usoro ọ bụ omume na-amụta iwu, dabeere na ẹdude ụwa nke echiche. Ndị ọzọ okwu, nri echiche emee (emepụta pravoponimanie) site na-akatọ, na-atụnyere ndị e ji mara ya constituent ọcha.

3. Akpan-iwu usoro dị nanị na ubi nke iwu. Ọ bụ a usoro nke kpọmkwem ụzọ: normative analysis, comparative iwu, na na. N.

"Applied" ụkpụrụ na nri

Ọ ga-kwuru na ụkpụrụ bụghị edo cognition plurality ụzọ. E nwekwara a ọnụ ọgụgụ nke usoro na-adịghị iji na ihe ọmụma nke ụlọ ọrụ, na ya ngwa ahụ n'ezie. Na nke a, na usoro nke oké mkpa, n'ihi na ya emee pravorealizatsii. Lawyers pụta ìhè isi ihe abụọ ụzọ:

1. oké mkpa - ikpo nke ike na dị ka isi iyi nke iwu. The na-achị onwe ha adịghị ike mezie ha onwe ha na omume.

2. dispositive - dabeere na ịha nhata na nnwere onwe nke ndị ọzọ bụ ndị nwere ike ime mkpebi n'ime kpuchie nke iwu.

N'ihi ya, ndị ọkà mmụta sayensị ụkpụrụ nke iwu dị adị bụghị naanị na ozizi kamakwa a na-elekọta mmadụ larịị, ikwe ụdị nile nke echiche n'ezie emejuputa atumatu. Ọ bụ n'ihi na nke a mere na ikike a ọha usoro iwu sayensị. A kpamkpam dị iche iche methodological kpuchie nwere ike hụrụ na aku na uba, ma ọ bụ sociology, n'ihi na akporo bụ kpamkpam dị iche iche. Anyị na-agbalị iji tụlee oru data banyere ihe ha na-amụ.

Usoro ihe ọmụma na aku na uba

Economic ụkpụrụ dị iche budata si iwu bụ isi eziokwu na ya mejupụtara anaghị nwere ụzọ mejuputa. Economic chepụtara adị dị ka na-apụghị ata aku na uba. Science na-ịhazi a nọ nke ndụ, ma ọ dịghị emetụta kpọmkwem ya. The usoro ihe ọmụma na aku na uba na chepụtara jupụta dị iche iche usoro. Ọzọkwa, ndị a ụzọ na-eji otú ọtụtụ ebe na miri, na pụtara a ole na ole nwere ike ịghọta n'ụzọ zuru ezu ụfọdụ n'ime nsogbu nke nkà mmụta sayensị na ụlọ ọrụ. Na nke a aku ụkpụrụ na-eduzi nanị kwupụta a mma pụta. Na ndị ọzọ okwu, echiche nke ndị ọkà mmụta sayensị nke ụlọ ọrụ na-ọtụtụ mgbe "paradaịs", nke na-egbochi ha were na ndụ n'ezie.

Economic ụdị ọmụmụ

Iji zaa ajụjụ ahụ, ihe bụ ụkpụrụ na aku na uba na oru, ọ dị mkpa iji tụlee nke ọ bụla ụzọ na-amụ n'otu n'otu. Dị ka a na-achị, na nkà mmụta sayensị iche ụzọ (ụzọ), na-akpata tụnyere eke sayensị, ya bụ:

- usoro nke iche na nkewa nke akụnụba dị ka a dị iche iche ndị ọkà mmụta sayensị;

- usoro ịchọpụta na nkà mmụta sayensị na ubi si ele ihe anya nke ẹdude ụzọ;

- usoro isi research ụkpụrụ nke aku na uba na ifo;

- usoro nke ezi uche nghọta aku phenomena maka inwekwu amuma;

- usoro nke mmepe nke usoro iwu ihe ọmụma na-enyemaka nke ahụrụ anya na nkà ihe ọmụma na-eru nso;

- a mgbakọ na mwepụ ụzọ;

- ụzọ mmekọrịta na-atụnyere nke aku na uba phenomena;

- akụkọ ihe mere eme usoro ọmụmụ nke e guzobere na ntoputa nke aku na uba dị ka a dum.

Dị ka ụkpụrụ nke aku na uba nke usoro nwere ọtụtụ pụrụ iche na nkà mmụta sayensị na ụzọ eji nanị na aku na uba. Ka ihe atụ, site na aku na uba na ịme ngosi uwe nwere ike mfe na nkịtị iji na-anọchi anya ihe ọ bụla aku na uba na onu na-anọrọ ya isi akụkụ. Ọtọ analysis, n'aka nke ya, ga-enyere na-ahụ n'ezie irè nke Njirimara nke a akpan akpan na nkà mmụta sayensị akụkụ. Mgbe aku ịme ngosi uwe na-ọtụtụ ebe ada grafụ na chaatị dị iche iche. Na ha aka, ị pụrụ ịhụ na Ọnọdụ nke akụ na ụba onu na a ụfọdụ oge ma ọ bụ a dị iche iche na gburugburu ebe obibi, nke bụ nke ndị ọkà mmụta sayensị mmasị.

The kasị ize ndụ, ma n'otu oge irè usoro bụ akụ na ụba nnwale. Ọ na-enyere aka na-ahụ n'ezie mmetụta nke akụ na ụba onu, ma ịkọ ihe fọrọ nke nta agaghị ekwe omume. N'ihi ya, akụ na ụba nnwale bụ nnọọ a dị ize ndụ usoro nke na-amụ na sayensị.

Isiokwu mụọ na sociology nke ihe ọmụma

Ọ bụrụ na ofụri isiokwu bụ ụzọ na-esi n'aka na-amụ na ndị bara uru ngwa nke ihe ọmụma na kpọmkwem ebe nke sayensị nke sociology "zuru okè" na na ọ na-amalite na kasị nke usoro iwu ihe ọmụma. Social ụkpụrụ, ma ọ bụ kama, a set nke ụzọ na ụlọ ọrụ na-na-metụtara ya na-amụ isiokwu. Dị ka ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị, sociology - ọkà mmụta sayensị nke ọha mmadụ na Filiks aa na ya. Nke a definition na-egosi isiokwu nke sayensị, nke bụ n'ezie ihe nke ya ụzọ nke edinam.

Oputara na ụkpụrụ na research ụzọ nke na-elekọta mmadụ na sayensị mepụtara ka a n'ihi na ha dị ná mma ka omenala ọmụmụ, akparamaagwa, mmalite na ndị ọzọ na Humanities. N'ihi ya, isiokwu bụ akụkụ dị mkpa, nke kpebisiri ike ntoputa nke a dum n'usoro nke ụzọ nweta isi ihe ọmụma na ụlọ ọrụ.

Sociological ụzọ

Dị ka e kwuru na mbụ, ndabere nke sociological ụkpụrụ bụ ụzọ nke ahụrụ anya na ikuziri. Ntụgharị ndị nke na-mepụtara site na iji usoro iwu ihe ọmụma. Site n'enyemaka nke sociological ụzọ ewepụtara usoro iwu na quantitative echiche. Onye ọ bụla n'ime ndị a umu-egosi site n'iji onye ụzọ nke mmụta. Ọ bụ ike mata a ọnụ ọgụgụ nke ndị kasị, ma ọ bụ kama, na-ewu ewu ụzọ nke ọmụmụ eji taa:

1. Observation - a bụ ihe kasị kpochapụwo usoro jupụta Sciences. Na ọ nwere ike dee ihe ọmụma site Onyonyo. E nwere ọtụtụ ụzọ nke chọpụtara, dabere na ihe mata, mmejuputa iwu-nke usoro, n'akuku nke-amụ na-elekọta mmadụ na otu, na na. N.

2. akwanyere ndị nnwale ahụ, e nwere ozi amịpụtara site iwebata egosi na a kpọmkwem na gburugburu ebe obibi iji n'ihu nyochaa ya mgbanwe usoro. Ka ụbọchị, na nnwale - nke a bụ otu n'ime ndị kasị dị irè nke ihe ọmụma na nke ọ bụla ẹdude sayensị.

3. Ọtụtụ mmadụ phenomena-aghọ doro anya mgbe ajụjụ ọnụ a otu na-elekọta mmadụ otu. Nke a na usoro nwere ike mere ọnụ ma ọ bụ ide. Ka ụbọchị, nnyocha e mere bụ otu n'ime ihe ndị kasị dị irè na sayensị nke sociology.

4. Analysis nke akwụkwọ - bụ a set nke ụzọ, nke na-agụnye na-amụ media, eserese, na-ebipụta, usoro mgbasa ozi, na na. N. N'ihi ya, analysis ụkpụrụ nwere ya usoro, na-enye gị ohere iji gosipụta ụfọdụ ihe nakawa etu esi na ndabere nke sociological na ọnọdụ na-adị n'ime otu n'ime a ụfọdụ oge eku.

ọgwụgwụ

Ya mere, ke ibuotikọ na-ede akwụkwọ na-agba mbọ na-aza ajụjụ ahụ bụ, ihe bụ ụkpụrụ. Ọ e gosiri dị iche iche ọdịiche nke a echiche na onodu nke dị iche iche alaka nke sayensị. Ọ ga-kwuru na mmepe nke ụkpụrụ dị ka a dị iche iche ndị ọzọ na ihe ọmụma ga-emetụta mmalite nke ụzọ inweta uru na usoro iwu echiche niile ugbu a ẹdude sayensị.