Great n'okike bụ ndị mere n'ụwa nile na-emeghe

Great n'okike ndị a ma ama ndị ọkà mmụta sayensị, bụ ndị mụrụ ọdịdị nke ozugbo mmekọrịta na ya. Nke a okwu nwere ike kọwara, ọ bụrụ na ị kee ya ụzọ abụọ: na "ọdịdị" - ọ bụ ọdịdị na "ule" - elele.

Great n'okike: ndepụta

Na eke na sayensị a oge mgbe ọ dị mkpa na-akọwa ọdịdị na-amụta a dum, ie. E. Iji jiri ihe ọmụma si dị iche iche ubi nke sayensị dị ka botani, astronomy, anụmanụ, mineralogy, mbụ n'okike si gburugburu ụwa. Ọ ga depụta ọkà mmụta sayensị na-agwa banyere ụfọdụ n'ime nkọwa ndị pụrụ ime ka na-akpali nchoputa mgbe e nwere ole na ole ohere na ihe ọmụma:

• Stiv Irvin (Australia).
• Terri Irwin (Australia).
• Alice Menfild (Australia).
• Jose Bonifacio de Andrada e Silva (Brazil).
• Bartolomeu de Gusmão (Brazil).
• Erik Pontoppidan (Denmark).
• Frederick Faber (Denmark).

Great n'okike nọ France, Germany, Great Britain, Poland, Croatia, Switzerland na Russia, otu nke na-mara Vyacheslav Pavlovich Kovrigo, Aleksandr Fedorovich Kots na Mihail Vasilevich Lomonosov.

The mbụ ọkà mmụta sayensị

Interest na ọdịdị nke a nwoke pụtara na n'oge ochie, mgbe ọ malitere iche banyere ihe na osisi ike ga-eri na ihe na-abụghị, otú e si achụ nta anụ, otú izu ha.

Na Gris oge ochie, e nwere ndị akpa akwa n'okike, gụnyere Aristotle. Ọ bụ nke mbụ na-amụ ihe ma na-edebe ihe ọdịdị na mere iji systematize ihe ọmụma. N'otu oge ahụ ha kwuru ọkà mmụta sayensị dọgburu osise na aka na nchoputa. Ọ bụ nke mbụ na nkà mmụta sayensị na-erite uru, nke ruo ogologo oge na-eji na-amụ ihe.

N'oge ndụ nke Aristotle kere a nnukwu zoo, ma nyere ya aka ọtụtụ puku ndị mmadụ, gụnyere ndị ọkụ azụ, ndị ọzụzụ atụrụ, dinta, ebe onye ọ bụla nwere a aha nke a ukwu n'ubi ya e nyere.

Na ndabere nke anakọtara ọmụma ọkà mmụta sayensị dere ihe karịrị 50 akwụkwọ, ebe ntule na-ekewa n'ime mfe, bụ ndị guzo kasị ala ozo nke mmepe, nakwa dị ka amata ndị ọzọ ndụ nke na-na-ọzọ mgbagwoju anya. Ọ kpoputara a Ìgwè anụmanụ nke na taa na-mara dị ka Arthropoda, ndị a na-agụnye ụmụ ahụhụ na crustaceans.

The oké n'okike Carl Linnaeus

Nke nta nke nta na-akwakọba ihe ọmụma, osisi na ụmụ anụmanụ nwere inye aha, ma na kọntinent, ndị mmadụ nyere aha ha, na-eme ọgba aghara. Ọ bụ karịsịa ike maka ndị ọkà mmụta sayensị na-eso ihe ọmụma na ahụmahụ, n'ihi na ọ bụ ike ịghọta ihe ma ọ bụ ndị ha bụ. Aristotle usoro, nke e ji mee ihe ruo ogologo oge, ghọrọ gharazie ịba uru na abụghịzi mkpa, mgbe meghere ala ọhụrụ.

Nke mbụ na-aghọta na oge eruola ka weghachi iji, bụ a Swedish ọkà mmụta sayensị Karl Linney, onye meere a oké ọrụ na narị afọ nke 17.

O nyere aha onye ọ bụla umu, ma na Latin, nke mere na onye ọ bụla nwere ike ịghọta na mba dị iche iche gburugburu ụwa. Ọzọkwa, ntule e kewara iche iche na nhazi ọkwa wee a abụọ aha (subspecies). Dị ka ihe atụ, birch nwere kwukwara aha dị ka ploskolistnaya na Dwarf bear aja aja na-acha ọcha.

Linnaeus 'usoro eji nnọọ, ọ bụ ezie na n'oge dị iche iche, e gbanwetụrụ gbakwunyere, ma isi nke usoro-anọgide n'otu.

Charles Darwin

Na narị afọ nke 19 na England, home nke ama ọkà mmụta sayensị Charles Darwin, bụ ndị so mee ka mmepe nke sayensị na guzosie ike ozizi ya nke si malite nke ụwa, nke a maara ọ bụla schoolboy.

Ọtụtụ nke oké n'okike ẹkenịmde nsụgharị nke Darwin, bụ nke gụnyere ke eziokwu na ndụ ntule ịgbanwe oge na-aga, ịmụta ụfọdụ ọnọdụ ibi ndụ. Ma, ọ bụghị onye ọ bụla nwere ike imeghari, na ndụ nke ike kwere dịrị, bụ nke na-enwe ike igosi na ha kacha mma àgwà ketara ụmụ.

Russian ọkà mmụta sayensị

N'ime afọ, oké n'okike nọ Russia, na ọtụtụ ndị mmadụ mara banyere ha kpọkwara na nchoputa.

Mkpụrụ Ndụ Ihe Nketa Nikolai Vavilov mere oké onyinye ọmụmụ nke na-emezu osisi. Ọ kpọkọtara ndị kasị ibu collection of osisi, nke nwere banyere 250,000 samples, iji chọpụta ebe ha si, na nwekwara mepụtara ozizi osisi ọgụ.

Great onyinye ubi nke ịlụso ọrịa ọgụ mere Ilya Ilyich Mechnikov, ịmụ ahụ mmadụ na otú o ọgụ dị iche iche na nje virus. The ọrụ raara nye ọmụmụ nke ọrịa ọgbụgbọ na ọnyụnyụ, ọrịa ịba, ụkwara nta, na syphilis, na-agbali ịghọta si malite ma chọta ụzọ na-alụ ọgụ. Ọ artificially mere syphilis na enwe na kọwara ya na ihe odide ya. Naanị n'ihi na ndị a rụzuru nwere ike ekewet udi nke "oké eke ọkà mmụta sayensị." Biology kemgbe a isi sayensị: o kere ozizi si malite multicellular ntule, ebe ozuzu nke raara oge dị ukwuu na-amụ nke ịka nká usoro, ma chee na agadi-abịa n'oge n'ihi onwe-nsi nke organism dị iche iche na ụmụ nje na nsị.