Akara nukom: ihe eji eme ihe

A kọwara ụdị dịgasị iche iche nke ihe ndị dị ugbu a site n'ịgwa ndị ụdị ụdị dị iche iche. O mere ka ụdị umu a - ntakịrị ihe kariri otu narị maka taa. Ma ha - ụmụ okorobịa ahụ mara mma, ha na-ejikọta ibe ha ọ bụghị dịka iwu nke ndị na-akpakọrịta, kama dịka iwu nke onwu. Ma, ọnụ ọgụgụ nke ihe dị ukwuu buru ibu, ọ na-eto eto. Ma ọnụ ọgụgụ nke ndị maara chemical ọcha fọrọ nke nta ụba. Onye ọ bụla n'ime ha dị iche iche ma nwee "ihe osise" ya. Ihe kachasị mma nke ihe ọ bụla bụ nchịkwa atọm.

Ogwe nke uka a bụ obere ọnụ ọgụgụ. Ọ dịghị ụdị ụdị nke ọ bụla dị na ya dị mma dị ka onye na-akwado maka ịbụ akụkụ nke oke (ma hydrogen kachasị dị nso). N'ihi ya, ndị ọkà mmụta sayensị kpebiri iwepụta ọnụ ọgụgụ dị mma maka nchịkọta - otu iri na abụọ n'ime ihe kachasị dị ka carbon. O wee pụta na ego a nke ọma gosipụtara njikọ nke ọnụọgụ nke ihe dị iche iche dị n'ebe ibe ha nọ. Ya mere, a ghọtara nrịkota atomic nke uka maka ọnụ ọgụgụ dị na obere ogo, nke a bụ obere ọnụ ọgụgụ "iri ruo n'ókè nke iri abụọ na asaa."

O doro anya na ọ bụ ihe na-adịghị mfe iji ọnụ ọgụgụ dị otú ahụ. Ị ghọtara, na nchịkọta, nke a na-erughị ogo mmụta nke iri abụọ na asaa anaghị eburu ya n'aka mgbe nile, ma dị ka a rụpụtara, ọnụọgụgụ ahụ nwere ike ịbụ ihe na-erughị ala, dị njọ. Kedu ihe m kwesịrị ime? Iji tinye ndị dị otú ahụ a unit dị ka a ikwu atọm uka mmewere. Kedu ihe ọ bụ? A na - eme ihe nile dị nnọọ mfe - a na - ewepụta oke mkpịmị nuklia (ọnụọgụgụ ahụ dị oké njọ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu nrịbama), na - ekewa n'ime igwe iri na abụọ nke carbon. Ndien nso? N'ụzọ ziri ezi, ogo na-eme mkpụmkpụ, a na-enwetakwa nọmba dị ezigbo mma. Dịka ọmụmaatụ, iri na isii maka ikuku oxygen, iri na anọ maka nitrogen. Carbon, n'ụzọ ezi uche dị na ya, ga-enwe oke iri na abụọ. Ngwukota akuku nke hydrogen bụ otu, ọ bụ ezie na ọ bụghị kpọmkwem otu, nke gosipụtara na ọ bụghị hydrogen nke e wepụtara maka nyocha, ọ bụ ezie na ọnụ ọgụgụ ya, na ya dị nnọọ nso.

Mgbe ahụ, gịnị kpatara mkpụrụokwu atomiki na-ejikọta na nke ọ bụla - nọmba ahụ adịghị mma, ọ bụghị dum? Ihe bụ na ihe dị iche iche, ọ bụ ezie na ha bụ ụdị nke amị mkpụrụ, n'ime ụdị ahụ na-enye onwe ha "iche iche". Ufodi n'ime ha bu ihe siri ike, n'ikwu okwu di mfe, ha na-adighi mfe. Ma ha na-adị ruo nwa oge, n'ihi ya ị gaghị eleghara ha anya. Ọ na - eme, na ụdị anụ ọkụkụ dị iche iche na - ejikarị agụnye nkwụnye ego na ụdị dị iche iche atọm. A na-akpọ ha isotopes. Nke a na nsụgharị pụtara na ha na-abanye n'otu sel nke tebụl mara ụmụ akwụkwọ ọ bụla - ee, ị ghọtara n'ụzọ ziri ezi, tebụl Mendeleev.

Ma ihe nrịkota na-eme ka ihe mmewere ahụ bụrụ ihe? N'ihe nile, ihe mmewere bu ihe kariri ntutu nke protons na ihe ozo. N'ebe a ọ pụrụ ịbụ fractional na-egosi a mma -ndebe nke ntọala. Mkpụrụ nke electrons "dị jụụ" nwere ọnụ ọgụgụ ahụ dị ka protons na ngwongwo, ya mere nhịkọ onwe ya na-anọpụ iche. Dị ka ihe-ndebe nke ihe nuclei nke atọm , na na-mere ndokwa na usoro na oge table, ma ha ibu mgbe ụfọdụ adịghị erube isi n'iwu a. Ya mere, e nwere ikpe ndị ọzọ, mgbe nnukwu atrịrị dị na usoro nke okpokoro dị na mbụ. Ọfọn, ọ bụ naanị ebe a na-ata ụta n'ihi nke a. Nature "choro" inwe oke ogwu maka ihe enyere. Ma ngosiputa atomic na-egosiputa na ha ga-ezisa na oke nke isotopes dị iche iche. N'ikwu ya n'ụzọ dị mfe, ọ bụrụ na e nwere ihe ndị ọzọ dị arọ nke ọdịdị dị - ọdịdị ngwakọta ga-ebu ibu, ma ọ bụrụ na ọtụtụ ngụgụ - mgbe ahụ ka obere. Na a ọjọọ n'agbanyeghị nke oge usoro.

N'ikwu eziokwu, ihe a na-ekwu banyere mkpokọta nukom dịtụ mfe. E nwekwara usoro iwu dị omimi na nke ka njọ banyere okpokoro oge. Mana ha choro ihe di iche iche, ma eleghị anya anyi ga-alaghachi na ntule ha anya, onye guru akwukwo.